13 maja obchodzimy Regionalny Dzień Pszczolinki a dodatkowo owad ten jest patronem 2026 roku. Obiektem naszych poszukiwań w maju będzie pszczolinka ruda Andrena fulva. Chcesz wiedzieć, jak działa akcja i jak możesz się włączyć? Na dole strony dowiesz się więcej o comiesięcznych wyzwaniach dla przyrody.
Pszczolinka ruda (Andrena fulva) – jest wyjątkowej urody przedstawicielką pszczół. Została wybrana na jeden z naszych przyrodniczych symboli regionu. Jest patronką i ambasadorką ochrony bezkręgowców oraz muraw kserotermicznych – cennych siedlisk, będących domem dla wyjątkowo licznej rzeszy tych drobnych stworzeń.
Choć jest to w sumie pospolity w całym kraju gatunek, to nie jest bardzo często widywana. Co prawda od czasu do czasu napotykamy pojedyncze egzemplarze ale nie znamy do tej pory ani jednego miejsca gniazdowania naszego owadziego symbolu. A właśnie teraz, wiosną jest czas na jej obserwację!
Zwracamy się więc do Was z apelem i rzucamy Wam wyzwanie!
Pomóżcie nam odnaleźć miejsca gniazdowania pszczolinki rudej!
Znamy Wasze zamiłowanie do obserwacji przyrody i wierzymy, że z Waszą pomocą dowiemy się znacznie więcej na temat występowania i liczebności pszczolinki rudej na terenie Kasztelanii Ostrowskiej.
Jak wygląda?
Jest jedną z blisko stu gatunków pszczolinek, jakie można spotkać w naszym kraju. Wyróżnia się wśród nich wyjątkową urodą, chociaż nie tylko ona ma rude ubarwienie. Charakterystyczna jest intensywna rudo-złota barwa, zarówno tułowia jak i odwłoka oraz kontrastowa czarna głowa i czarny spód ciała. Tak charakterystycznie ubarwione są jednak tylko samice. Samce dużo trudniej odróżnić od pokrewnych gatunków. Ich owłosienie jest bardziej skąpe. Obecne są białawe włoski, zwłaszcza na spodzie i bokach ciała oraz odnóżach. Są więc mniej rude a poza tym, znacznie mniejsze od samic, co jest typowe dla pszczolinek. Na początek, lepiej skupić się więc wyłącznie na samicach – żeby zapobiec pomyłkom z innymi gatunkami.
Pszczolinki należą do pszczół – samotnic, tzn. że każda samica zajmuje się wyłącznie swoim gniazdem (taki sposób życia jest typowy dla większości gatunków pszczół – to raczej pszczoła miodna jest tu wyjątkiem!). Co prawda, niekiedy spotyka się nawet spore kolonie tych owadów, ale wynikają one wyłącznie z dogodnych warunków do założenia gniazda – pomiędzy poszczególnymi osobnikami nie ma żadnych form współpracy!
Gdzie możemy jej szukać?
Jako miejsca do budowy gniazd, pszczolinki rude wyszukują zazwyczaj miejsc piaszczystych, skąpo pokrytych niską roślinnością. Często są to obrzeża dróg, skraje lasów, prześwietlone lasy, ogrody, trawniki. Tam drążą długie na kilkadziesiąt centymetrów, pionowe korytarze, zakończone licznymi komorami lęgowymi w bocznych odnogach. Na zewnątrz, wokół wejść tworzą się niewielkie kopczyki.
Wyszukujcie więc niewielkich kopczyków z okrągłym wejściem w piaszczystych miejscach. Obserwując je, z pewnością wypatrzycie przylatujące do nich dorosłe owady. Nie zdziwcie się jednak, jeśli nie będzie to pszczolinka ruda. Podobny sposób gniazdowania mają też liczne inne gatunki, np. inne pszczolinki lub lepiarki. Na dodatek przy ich gniazdach mogą czaić się gatunki pasożytniczych pszczół, np. nęczyny lub koczownice. Nie przypominają one standardowych pszczół i są ciekawie ubarwione. Przypatrzcie się im a dużo możecie się dowiedzieć o dzikich pszczołach.
W komorach lęgowych samice gromadzą zapasy pyłku i nektaru dla przyszłych larw i składają po 1 jaju w każdej komorze. Po złożeniu jaja każda komora jest zamykana a gdy wszystkie komory są wypełnione, samice zamykają wejście do gniazda. Dorosłe pszczoły żyją jeszcze kilka tygodni, po
czym giną. Larwy w tym czasie wykluwają się, zjadają zapasy nazbierane przez matkę i przędą kokony poczwarkowe jeszcze tej samej wiosny. Pod koniec lata przeobrażają się już w postacie dorosłe, czyli imago, ale pozostają w swych kokonach poczwarkowych przez całą zimę aż do wiosny.
Pszczolinka ruda należy do pszczół polilektycznych – to znaczy, że odwiedza kwiaty różnych roślin. Wydaje się jednak, że roślinami szczególnie przez nią lubianymi są porzeczki, w tym agrest. Jeśli więc znajdziecie gdzieś porzeczki – bądźcie szczególnie czujni, wytężcie zmysły – może to być jedna ze stołówek lokalnych pszczolinek rudych!
Zachęcamy do zgłaszania nam stanowisk pszolinki rudej! Będzie to piękny wkład w poznawanie owadziego symbolu Kasztelanii Ostrowskiej. To piękne zadanie dla nas wszystkich!
Poniżej mapka obszaru, dla którego prowadzimy akcję poszukiwań tego gatunku:
O PROJEKCIE
JAK I DLACZEGO WARTO WŁĄCZYĆ SIĘ DO POSZUKIWAŃ?
Podczas spaceru lub wycieczki rowerowej można przyczynić się do poszerzania wiedzy o zasobach przyrodniczych i pomóc lepiej je chronić. Wybierz teren blisko swojego domu lub potraktuj to jako okazję do dalszej wyprawy do któregoś z zakątków regionu. Zbieraniem danych o rozmieszczeniu gatunków i cennych siedlisk przyrodniczych w regionie Kasztelanii Ostrowskiej zajmujemy się od kilku lat – teraz możesz współdziałać z nami!
Wykonane zgłoszenia
Wypełnij krótki formularz dostępny tutaj, z podaniem lokalizacji stanowiska (w tym współrzędnych GPS) oraz krótkiego opisu np. „Owocnik grzyba rośnie na drzewie przy głównym wejściu do szkoły” lub „Łąka porasta dolinę potoku od końca wsi Promno do lasu na północ od miejscowości. Otaczają ją liczne wierzby i pole uprawne”. Podeślij nam też fotografie swojego znaleziska w formularzu zgłoszeniowym lub na adres kasztelaniaostrowska@gmail.com. Zwracamy uwagę, że w przypadku gatunków prawnie chronionych (zaznaczamy to w ogłoszeniu) nie należy pobierać okazów zielnikowych, narośli lub owocników grzybów, łapać chronionych zwierząt i ich płoszyć.
Wykorzystanie zgłoszeń
Zgłoszone stanowiska zostaną zamieszczone w kartotekach Bazy Danych o Regionie Kasztelanii Ostrowskiej z podaniem imienia i nazwiska autora znaleziska. Planowane jest także sukcesywne publikowanie informacji o gatunkach i cennych ostojach przyrody w naszym wirtualnym atlasie Bazy Danych o Regionie Kasztelanii Ostrowskiej – za Twoją zgodą mogą tam pojawić się Twoje fotografie i informacja o udziale w poszerzaniu wiedzy o przyrodzie regionu.
