Cóż to były za aromaty! Było kolorowo, pachnąco i wybornie! Kasztelanki sprawdzały kolejne receptury do tworzonego właśnie „Receptularza Kasztelanii Ostrowskiej”. Pełnia lata rozbudza nasze zmysły, a wszystko, co widzimy, czujemy i smakujemy, samoistnie zamienia się w kulinarne inspiracje. Jednak sam pomysł to dopiero początek – trzeba go doprecyzować, udoskonalić, a na końcu, co najprzyjemniejsze, przetestować […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJETNOBOTANIKA KASZTELANII OSTROWSKIEJ
BADAMY I DZIELIMY SIĘ WIEDZĄ O TRADYCYJNYM UŻYTKOWANIU ROŚLIN W NASZYM REGIONIE. WĘDRUJEMY SZLAKAMI REGIONU I OPOWIADAMY
O ZNACZENIU ROŚLIN W ŻYCIU CZŁOWIEKA.
PROJEKT KOORDYNUJE
NATALIA JĘDRZEJCZAK
IDEA
Etnobotanika to dziedzina zajmująca się badaniem relacji człowieka z roślinami – ich wykorzystaniem w codziennym życiu, kuchni, medycynie ludowej, rzemiośle oraz tradycjach kulturowych. Obejmuje wiedzę przekazywaną z pokolenia na pokolenie, opartą na lokalnych doświadczeniach i obserwacji przyrody. Projekt „Etnobotanika Kasztelanii Ostrowskiej” koncentruje się na dokumentowaniu regionalnej wiedzy dotyczącej użytkowania roślin i grzybów występujących na tym obszarze. W ramach działań prowadzimy zbieranie informacji o ich zastosowaniach kulinarnych, leczniczych i użytkowych, zarówno w przeszłości, jak i współcześnie. Celem projektu jest zachowanie wiedzy i uporządkowanie materiałów na temat lokalnego dziedzictwa niematerialnego oraz popularyzacja wiedzy o roślinach i grzybach charakterystycznych dla Kasztelanii Ostrowskiej.



ELEMENTY PROJEKTU
W 2026 roku planujemy kontynuację działań badawczych poprzez realizację kolejnych wywiadów z mieszkańcami obszaru Kasztelanii Ostrowskiej. Ich celem będzie dalsze dokumentowanie lokalnej wiedzy dotyczącej użytkowania roślin i grzybów. Zaplanowano również wyjazdowe szkolenie z zakresu etnobotaniki poza obszarem Kasztelanii Ostrowskiej, które pozwoli na poszerzenie wiedzy oraz wymianę doświadczeń. W ramach projektu odbędą się także otwarte spacery etnobotaniczne, podczas których uczestnicy będą poznawać lokalne gatunki roślin oraz ich tradycyjne zastosowania. Uzupełnieniem działań będą warsztaty rzemieślnicze z wykorzystaniem roślin pochodzących z naszego regionu.






INFORMACJE
Podstawowe informacje o naszym projekcie:
ZGŁOSZENIA, UDZIAŁ
Uczestnictwo w większości zaplanowanych działań wymaga dołączenia do grona uczestników grupy Kasztelanki i projektu „Etnobotanika Kasztelanii Ostrowskiej”. Dołącz do projektu i zapisz się przez niniejszy FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY. W tym projekcie do grona projektowego włączamy osoby, które będą miały status członka wspierającego lub zwyczajnego – więcej dowiesz się w zakładce DOŁĄCZ na naszej stronie internetowej. Większość działań projektowych odbywa się w Lednogórze w Centrum Edukacji Regionalnej. Niektóre inicjatywy w gronie projektowym będziemy mogli ustalać też w innych lokalizacjach. W przypadku inicjatyw otwartych informacja o uczestnictwie będzie podana każdorazowo w treści ogłoszenia o wydarzeniu.
UCZESTNICY
Projekt skierowany jest do kobiet i dziewcząt powyżej 13. roku życia, zainteresowanych przyrodą, lokalnym dziedzictwem oraz tradycyjną wiedzą o użytkowaniu roślin i grzybów. Zapraszamy osoby, które chcą poznawać, dokumentować i kultywować etnobotaniczne dziedzictwo regionu, niezależnie od poziomu wcześniejszego doświadczenia.
FINANSOWANIE
Projekt realizowany z środków własnych organizacji. Członkowie wspierający i zwyczajni opłacają kwartalne składki członkowskie, wspierające ogólny budżet organizacji oraz środki własne na działanie projektów – informacje o SKŁADKACH CZŁONKOWSKICH są także na naszej stronie internetowej.
POCZĄTKI I ROZWÓJ PROJEKTU
Projekt Etnobotanika Kasztelanii Ostrowskiej został zainicjowany przez Natalię Jędrzejczak, która była jedną z pomysłodawczyń powołania regionalne grupy kobiet „Kasztelanki”. Projekt jest odpowiedzią na potrzebę systematycznego badania oraz dokumentowania lokalnej wiedzy o użytkowaniu roślin i grzybów. Impulsem do jego powstania była wieloletnia praktyka terenowa oraz obserwacja stopniowego zanikania tej wiedzy wśród lokalnej społeczności. Do 2025 roku tematy etnobotaniczne funkcjonowały w podgrupie „Fitoterapia” w Kasztelankach. W wyniku ich rozwoju oraz rosnącego znaczenia badawczego, w 2025 roku zostały one wyodrębnione jako samodzielny projekt, koncentrujący się na zagadnieniach etnobotanicznych. W toku dotychczasowej działalności zaobserwowano wyraźny proces zanikania tradycyjnej wiedzy dotyczącej użytkowania roślin i grzybów – zarówno w kontekście kulinarnym, leczniczym, jak i obrzędowym. Zjawisko to potwierdziło potrzebę prowadzenia badań terenowych, dokumentacji relacji ustnych oraz kultywowania wiedzy przekazywanej międzypokoleniowo. Istotnym etapem rozwoju projektu było dotarcie do materiałów historycznych sprzed około 130 lat, obejmujących zapisy dotyczące lokalnego użytkowania roślin. Analiza kronik i archiwaliów (m.in. datowanych na przełom XIX i XX wieku) pozwoliła osadzić współczesne działania w szerszym kontekście historycznym i potwierdziła ciągłość praktyk roślinnych na terenie Kasztelanii Ostrowskiej. Zgromadzone źródła stanowią dziś fundament badań prowadzonych w ramach projektu. Równolegle, jeszcze przed formalnym wyodrębnieniem projektu, Kasztelanki realizowały liczne działania popularyzujące etnobotanikę w terenie. Na podstawie prowadzonej kroniki projektowej działania te odbywały się m.in. w miejscowościach takich jak: Lednogóra, Gołuń, Jerzykowo, Zakrzewo, Kiszkowo, Promno, Imielenko, Imielno, Kocanowo oraz Biskupice. Obejmowały one spacery zielarskie, spotkania edukacyjne oraz działania warsztatowe, co czyni Kasztelanki jednymi z pierwszych podmiotów podejmujących tego typu aktywności w regionie. Projekt łączy dziś badania archiwalne, pracę terenową oraz ścisłą współpracę ze społecznością lokalną, tworząc podstawy do długofalowej ochrony i reinterpretacji niematerialnego dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego Kasztelanii Ostrowskiej.
- DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ
WYDARZENIA
Śródziemnomorski aromat ziół – relacja z 12.07.2026
Jak miło rozpocząć dzień od zapachu ziół. Roślin niezwykłych, które dają nam powiew śródziemnomorskiego wiatru o zapachu macierzanki, kocanek i przytulii wonnej. Pełne lato nastało i trudno jest się oprzeć kwietnym murawom i poboczom, które kuszą, aby zamknąć środek lata słojach. Wybrałyśmy się w piękne miejsca, aby zebrać macierzankę zwyczajną i przytulię wonną. Ta ostatnia […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJZbiory ziół w Lednogórze – relacja z 26.07.2025
Ależ w ostatnią sobotę było gorąco! Mimo nieznośnego upału Kasztelanki wraz z grupą ziołowych odkrywców wybrały się na wzgórze w Lednogórze w poszukiwaniu tego co tam najcenniejsze o tej porze roku! Bardzo słoneczna aura i sympatyczna atmosfera przełożyły się wprost na bogactwo zbiorów. Do koszyków tym razem trafiły m.in.: kocanki piaskowe – prawdziwe „złoto” prosto z […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJZbiory ziół w Kocanowie – relacja z 12.07.2025 |
Ziołowy spacer w deszczu! W ostatnią sobotę, mimo kapryśnej pogody, Kasztelanki wraz z grupą miłośników ziół wyruszyli na zielarską wyprawę wzdłuż doliny rzeki Głównej. Deszcz nie przeszkodził nam w odkrywaniu uroków dzikiej przyrody – wręcz przeciwnie! Wilgotne powietrze i zapach mokrej ziemi stworzyły wyjątkowy klimat do poszukiwań. W naszych koszykach znalazły się m.in.: ostrożeń warzywny […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJDziewczyny mają siłę | otwarte warsztaty Kasztelanek 2023.12.30
Kasztelanki kończą rok działań warsztatami dla dziewczyn w ramach projektu „Dziewczyny mają siłę”. Odwiedzimy 4 miejscowości, żeby spotkać się w dziewczętami i pobyć razem. Serdecznie zapraszamy na warsztaty dziewczyny, które chcą zadbać o siebie i pobyć w kobiecym kręgu. Podzielimy się swoimi spostrzeżeniami na temat starego roku i wielką mocą wejdziemy w rok 2024. Podczas […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJTajemnice destylacji – praktyka i mity wokół olejków | Lednogóra | wykład
Zapraszamy na wykład o destylacji olejków. Dzięki uprzejmości Moniki i Pawła Piaseckiego, których będziemy gościć w Centrum Edukacji Regionalnej w Lednogórze, zapraszamy na wykład dotyczący procesu destylowania olejków eterycznych. Doświadczenia Państwa Piaseckich to wieloletnia praktyka podparta kilkuletnią pracą w destylarni olejków eterycznych Adre Rouviere (Francja). Setki przeprowadzonych procesów destylacji w tym wiele eksperymentalnych pozwala dziś […]
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJKOORDYNACJA
PODMIOT KOORDYNUJĄCY
Stowarzyszenie „Kasztelania Ostrowska”. Organizacja regionalna, zrzeszająca ludzi, którzy chcą działać na rzecz społeczności, zasobów przyrodniczych i dziedzictwa kulturowego obszaru, który zawiera się w granicach historycznej kasztelanii ostrowskiej.
KASZTELANKI to grupa w Stowarzyszeniu „Kasztelania Ostrowska”, odpowiadająca za koordynację merytoryczną projektu
KOORDYNATOR MERYTORYCZNY
dr Natalia Jędrzejczak
KOORDYNATORZY WSPIERAJĄCY
Małgorzata Marciniak, Kinga Włodarczyk-Przybyła, Izabela Skawińska-Luther
ZOBACZ POWIĄZANE MATERIAŁY
LINKI
DO POBRANIA
- ---