Dopiero co w dniu 31 października br. opracowaliśmy mapkę występowania gatunków z rodzaju gwiazdosz  Geastrum spp. i zaprezentowaliśmy ją na naszej stronie internetowej, gdy dotarła do nas informacja o występowaniu gwiazdosza w Kasztelanii Ostrowskiej w miejscu dotąd nam nieznanym! Otóż pan Maciej z Wierzyc zgłosił nam znalezione przez siebie stanowisko gwiazdosza rudawego Geastrum rufescens!

Skoro tak, to ustaliliśmy, że odwiedzę to stanowisko w celu udokumentowania go zarówno fotograficznie, jak i poprzez pobór owocników, tak jak jest to przyjęte dla terenowych badań mykologicznych. Na miejscu mogłam stwierdzić, jak silna jest grzybnia gwiazdosza w tej lokalizacji, ujrzałam bowiem blisko trzydzieści (a konkretnie 27) dorodnych owocników. Pan Maciej zauważył je po raz pierwszy już we wrześniu (w dniu 11.09.2025 r.), więc ja dziś miałam sposobność obejrzeć liczne zbiorowisko owocników w bardzo różnym wieku. Były wśród nich i te starsze, które rozwinęły się jeszcze we wrześniu, jak i takie, które dopiero świeżo się ukształtowały do swojej w pełni gwiazdoszowej postaci.

Jak bowiem zapewne wielu z nas już wiadomo, gwiazdosze tworzą owocniki półpodziemne, złożone z dwóch warstw (egzo- i endoperydium), które początkowo są kuliste, a u których w miarę dojrzewania osłona zewnętrzna pęka i rozpościera się na kształt gwiaździstych ramion. Odsłania się wówczas główka, wypełniona włośnią i zarodnikami. Ramiona unoszą ją ponad powierzchnię gruntu, aby zarodniki, porywane przez podmuchy powietrza, mogły się rozprzestrzeniać na odległości dalsze, niż tylko bezpośrednie sąsiedztwo owocników.

Miąższ egzoperydium gwiazdosza rudawego jest początkowo cielistoróżowy:

a z wiekiem nabiera czerwonobrązowego (rudawego) koloru i ulega spękaniu w miarę wysychania:

Widoczny na główce perystom jest frędzlowaty, jak u gwiazdosza frędzelkowanego Geastrum fimbriatum, jednak owocniki gwiazdosza rudawy Geastrum rufescens są bardzo masywne i osiągają znacznie większe rozmiary oraz posiadają szyjkę, widoczną na suchych owocnikach.

Tak oto zatem wygląda zaktualizowana w dniu dzisiejszym mapka występowania Geastrum spp. w regionie Kasztelanii Ostrowskiej:

Nie ujdzie uwadze bystrych obserwatorów to, że w dniu dzisiejszym na tej mapce przybyły dwa punkty: Wierzyce oraz Dębnica! A przyczyną tego moja wizyta w drugim miejscu Kasztelanii Ostrowskiej, które mijałam podczas przejazdu malowniczymi okolicami z Wierzyc, poprzez Fałkowo i Owieczki do Dębnicy, gdzie w przydrożnym zadrzewieniu pod topolami i bzem lilakiem stwierdziłam dziś obecność owocników gwiazdosza prążkowanego Geastrum striatum!

Nie kończymy na tym! Czekamy na kolejne doniesienia i kolejne obserwacje, aby coraz lepiej poznawać gwiazdoszową biotę Kasztelanii Ostrowskiej! Tegoroczna edycja akcji poszukiwawczej zostanie niebawem ogłoszona 🙂