AKADEMIA MŁODYCH PRZYRODNIKÓW

NA TROPIE UNIKATOWYCH
– ORGANIZMY MITYCZNE 
I LEGENDARNE (2025-2026)

POCZĄTKI

Inicjatorem edukacji w grupie Młodzi Przyrodnicy jest Maciej Jędrzejczak. Jako popularyzator nauki zajmował się w latach 2010-214 organizowaniem w Poznaniu wydarzeń popularnoaukowych dla dzieci i młodzieży. Edukacja przez doświadczanie, poznawanie przyrody bezpośrednio w terenie oraz pokazywanie fascynującego świata organizmów w Kasztelanii Ostrowskiej było fundamentem misji edukacyjnej. Od początku stawialiśmy na wysoki poziom naukowy, który równy był poziomowi edukacji znanemu z dużych ośrodków – to nas wyróżniało i budowało markę zajęć ze Stowarzyszeniem Kasztelania Ostrowska. W inicjatywy zaangażowani byli pasjonaci, osoby o szerokiej wiedzy oraz specjaliści z różnych dziedzin, dzięki czemu mogliśmy spotykać młodych ludzi z inspirującymi osobami. Działania grupy Młodzi Przyrodnicy na początku działań Stowarzyszenia „Kasztelania Ostrowska” miały charakter otwartych i nieregularnych spotkań w różnych miejscowościach regionu. Pierwsza otwarta wycieczka przyrodnicza dla dzieci i młodzieży miała miejsce w marcu 2014 roku. Trasa z Imielna do Imielenka wiodła wzdłuż doliny rzeki Główny. W przygotowanie tego wydarzenia włączyła się pani sołtys Imielenka. W tamtym czasie nie było w okolicach Lednogóry i Pobiedzisk inicjatyw popularyzujących nauki ścisłe. Jako pierwsi uruchomiliśmy w południowej części regionu stałe zajęcia biologiczno-chemiczne z wplecioną w nie edukacją regionalną. W kolejnych warsztatach brały udział nowe osoby oraz zawiązało się grono stałych uczestników. Za namową rodziców i dzieci podjęliśmy się przygotowania cyklicznych spotkań w ramach podgrupy Akademia Młodych Przyrodników. Początkowo zajęcia odbywały się raz na dwa tygodnie, a z czasem co tydzień. Potrzeba popularyzacji nauki docierała do kolejnych osób. Aktywność Akademii Młodych Przyrodników nabrała nowego pędu w 2017 roku wraz z otwarciem Centrum Edukacji Regionalnej w zabytkowym dworcu w Lednogórze. Mogliśmy przygotować tam zaplecze dla profesjonalizacji działań edukacyjnych oraz włączyliśmy do naszych zasobów mikroskopy, aparaturę pomiarową, świetnie doposażone laboratorium chemiczne (mamy duże zaplecze szkła laboratoryjnego i bogate zasoby odczynników). Rozwój stałych spotkań był także możliwy dzięki włączaniu się opiekunów w przygotowanie środków na działanie, współdziałania koordynatorów i rodziców, a także wsparcia w dostarczaniu materiałów. Od początku istnienia Akademii Młodych Przyrodników opieramy działanie grona koordynatorskiego o wolontariat – misję społeczną kontynuujemy od ponad 10 lat. Od 2024 roku rozpoczęliśmy w Akademii Młodych Przyrodników działania w formule projektu rocznego z udziałem kuratorów naukowych.

ROZWÓJ PROJEKTU

2025 rok

W Akademii Młodych Przyrodników realizowaliśmy dwa projekty. Pierwszy z nich „Toń i torf – przyroda w otoczeniu wód” rozpoczął się we wrześniu 2024 roku i 27 sierpnia 2025 roku miał swój finał. W 2025 roku w ramach tego projektu odbyło się 18 warsztatów i 6 wycieczek oraz wystawa finałowa. 

  • link do strony projektu „Toń i torf – przyroda w otoczeniu wód”
  • 10 i 11 stycznia zrealizowaliśmy w Centrum Edukacji Regionalnej w Pobiedziskach dwa warsztaty „Ceramiczne jezierze”, które prowadził Maciej Jędrzejczak. Uczestnicy poznali budowę jezierzy morskiej oraz przygotowali z gliny modele tkanek i całych roślin, które następnie były wypieczone w Pracowni Ceramiki. 
  • 18 stycznia odbyła się całodniowa wycieczka do Warszawy „Łęgi nadwiślańskie i Muzeum Ewolucji w Warszawie”, którą prowadził Maciej Jędrzejczak i Tomasz Sulej. W rodzinnym wyjeździe uczestniczyli członkowie projektu oraz ich bliscy. Podczas zajęć terenowych odwiedzaliśmy dolinę Wisły z terasami, obszarami zalewanymi podczas powodzi, łęgi w dolinie dużej rzeki, a w drugiej części dnia mieliśmy indywidualne zajęcia w Muzeum Ewolucji.
  • 7 lutego w Pobiedziskach odbyły się warsztaty „Od zamarzania do implozji, czyli fizyka cieczy”, które prowadzili studenci ze Studenckiego  Koła Naukowego Fizyków Fusion
  • 14 i 15 lutego w Pobiedziskach odbyły się dwa warsztaty „Siedliska hydrogeniczne”, które prowadził Maciej Jędrzejczak
  • 21 i 22 lutego w Pobiedziskach realizowaliśmy warsztaty i zajęcia terenowe „Nocne słuchanie bagien. Nocowanie”, które prowadzili Maciej Jędrzejczak i Wiktoria Guza. W środku nocy słuchaliśmy życia w olsach, a nocowanie było okazją do quizów, zabaw i poznawania się członków projektu.
  • 7 i 8 marca w Centrum Edukacji Regionalnej w Lednogórze odbyły się warsztaty „Woda i gleby” które prowadził Maciej Jędrzejczak. Dotyczyły one chemicznych i fizycznych powiązań uwodnienia gleby z jej właściwościami kwasowymi, profilem glebowym i żyznością. Przy pomocy laski glebowej pobieraliśmy w terenie próby w gradiencie siedliskowym.
  • 21 i 22 marca w Centrum Edukacji Regionalnej w Lednogórze odbyły się warsztaty „Metale w roztworach wodnych”, które prowadził Maciej Jędrzejczak. Chemiczne eksperymenty dotyczyły metali istotnych dla organizmów żywych, wykrywania ich i poznawania właściwości.
  • 5 kwietnia w Chwałkówku realizowaliśmy pierwsze z serii wycieczek do źródeł najważniejszych rzek Kasztelanii Ostrowskiej „Wyprawa do źródeł Małej Wełny”. Zajęcia terenowe prowadził Maciej Jędrzejczak. Analizowaliśmy krajobraz i charakterystykę torfowisk i łąk podmokłych.
  • 11 kwietnia w Lednogórze odbyła się wycieczka „Wyprawa do źródeł Główny”. Zajęcia terenowe prowadził Maciej Jędrzejczak. Obserwowaliśmy obszary wysiękowe, łęgi i torfowiska niskie.
  • 25 kwietnia w Wagowie udaliśmy się na terenowe zajęcia „Wyprawa do źródeł Cybiny”. Zajęcia terenowe prowadził Maciej Jędrzejczak. Obserwowaliśmy rozwinięty aspekt wiosenny w olsach i łęgach oraz analizowaliśmy obszary źródłowe na obszarach jezior, w zlewni leśnej.
  • 28 kwietnia w okolicach Warszawy wybraliśmy się na wycieczkę „Puszcza Kampinoska, wizyta w Ambasadzie Finlandii”. Poznawaliśmy obszary mokradłowe wśród wydm śródlądowych. Przewodnikiem części terenowej był Maciej Jędrzejczak. W wyjeździe brali udział członkowie Akademii Młodych Przyrodników i Wolnej Szkoły z rodzinami. W drugiej części dnia uczestniczyliśmy w spotkaniu w Ambasadzie Finlandii, które było częścią naszej współpracy z ambasadą. Podczas spotkania z Panią Ambasador mogliśmy przedstawić nasze działania edukacyjne, poznać kulturę Finlandii oraz zwiedzić budynek ambasady.
  • 17 maja odbyły się „Terenówki w ostojach wodno-mokradłowych. Dolina Warty”. Zajęcia terenowe prowadził Maciej Jędrzejczak. Obserwowaliśmy różne typy łąk na terenach zalewowych, starorzecza i nurt Warty. Uczestniczyli w nich także uczniowie ze szkół partnerskich. Wyjazd autokarowy był możliwy dzięki dofinansowaniu z Fundacji Banku Ochrony Środowiska w ramach grantu „Akademia Fundacji BOŚ”.
  • 7 czerwca w Centrum Edukacji Regionalnej w Lednogórze odbyły się warsztaty „Przygotowujemy podcasty”, podczas których Maciej Jędrzejczak z uczestnikami projektowali trzy podcasty o mokradłach.
  • 20 czerwca w Centrum Edukacji Regionalnej w Lednogórze odbyły się warsztaty „Roztwory wodne”, które prowadził Maciej Jędrzejczak. Podczas zajęć chemicznych realizowaliśmy serię doświadczeń na temat stężeń i wykrywania jonów metali.
  • 3 lipca w Pobiedziskach przeprowadziliśmy „Błotny rajd” wokół jezior w południowej części Pobiedzisk. Prowadził Maciej Jędrzejczak.
  • 14 lipca w Puszczy Noteckiej odbył się wyjazd „Torfowisko: wyjazdowe zajęcia terenowe z prof. Mariuszem Lamentowiczem”. Zajęcia terenowe prowadził prof. Mariusz Lamentowicz i Maciej Jędrzejczak. Obszernie mogliśmy dowiedzieć się o badaniach torfowisk, ich przemianach, znaczeniu odwiertów torfowych, zmienności ekosystemów i spotkania z rzadkimi gatunkami. Spacerowaliśmy boso po torfowiskach przejściowych i niskich. Uczestniczyli w nich także uczniowie ze szkół partnerskich. Wyjazd autokarowy był możliwy dzięki dofinansowaniu z Fundacji Banku Ochrony Środowiska w ramach grantu „Akademia Fundacji BOŚ”.
  • 27 sierpnia w Centrum Edukacji Regionalnej w Pobiedziskach zakończyliśmy projekt o godz. 17:00. Wydarzenie „Toń i torf – przyroda w otoczeniu wód. Finisaż projektu” obejmowało zaprezentowanie całego projektu, wystawę fotografii uczestników oraz prezentację prac przygotowanych w ramach projektu przez uczestników. Wręczyliśmy dyplomy naszym młodym badaczom. 

Drugim projektem w Akademii Młodych Przyrodników w tym roku jest „Na tropie unikatowych – organizmy mityczne i legendarne„, który rozpoczął się 3 października 2025 r. W 2025 roku w ramach tego projektu odbyło się 10 warsztatów i 2 wycieczki. Projekt ten koordynowali Maciej Jędrzejczak, Małgorzata Korycińska-Wegner, Karol Wegner i Alicja Gacek.

  • 3 października w Pobiedziskach zainaugurowaliśmy projekt warsztatami „Dlaczego organizmy bywaja rzadkie?”. Zajęcia prowadził Maciej Jędrzejczak.
  • 10 października w Pobiedziskach odbyły się warsztaty „Czym jest unikatowość?”, które zrealizował Maciej Jędrzejczak. Omówiliśmy różne kategorie biologiczne najrzadszych organizmów oraz czynniki klimatyczne występowania gatunków na naszej planecie.
  • 25 października w Pobiedziskach realizowaliśmy warsztaty „Grzyby jako organizmy unikatowe”, które prowadził Maciej Jędrzejczak. Poznawaliśmy różnorodność taksonomiczną grzybów i tworzyliśmy infografiki naukowe o systematyce grzybów. Tego dnia odwiedziliśmy także Regionalną Wystawę Grzybów w Pobiedziskach, a naszą prowadzącą była Barbara Kudławiec. 
  • 29 października w Poznaniu zrealizowaliśmy wyjazd „Jak badać unikatowość? Wyjazd na Wydział Biologii UAM”. Uczestniczyliśmy w zajęciach ze studentami oraz omówiliśmy zadania w ramach tegorocznego projektu z kuratorką naukową prof. Marleną Lembicz.
  • 7 listopada w Warszawie z ramienia naszego projektu Maciej Jędrzejczak uczestniczył w eksperckiej dyskusji „Po co nam dziś edukacja ekologiczna?”, której organizatorem była Fundacja Banku Ochrony Środowiska.
  • 15 listopada w Pobiedziskach przygotowaliśmy warsztaty połączone z częścią terenową „Jak badać unikatowość? Zarodnie i trawy”, które poprowadził Maciej Jędrzejczak. Omówiliśmy na nich metody badań naukowych i przedstawiliśmy uczestnikom projektu metody badania na małych powierzchniach badawczych, które od wiosny będą realizować u siebie.
  • 22 listopada wyjechaliśmy na Ślężę w ramach zajęć „Unikatowi specjaliści naskalni. Zajęcia terenowe”. Wyjazd przygotowali Karol Wegner oraz Maciej Jędrzejczak. Podczas rodzinnego wyjazdu mieliśmy okazję zobaczyć w naturalnym środowisku skrajnie rzadkie gatunki paproci oraz poznawać unikatowe typy skał alkalicznych. Tego dnia mogliśmy w zimowej aurze zdobyć szczyt Ślęży.
  • 29 listopada w Mięcierzynie zrealizowaliśmy zajęcia terenowe „Unikatowe i symboliczne”, które prowadziła Barbara Kudławiec. Omówiliśmy przykład grzybów, które łączą w sobie rzadkość występowania oraz mają symboliczne znaczenie dla regionu. Odszukaliśmy w śniegu owocniki gwiazdoszy. Zajęcia zakończyliśmy prezentacją i obserwacjami owocników różnych gatunków gwiazdoszy.
  • 5 grudnia w Pobiedziskach przygotowaliśmy warsztaty transdyscyplinarne „Unikatowe inspiracje. Warsztaty graficzne” z Karoliną Bujakowską i Maciejem Jędrzejczakiem. Uczestnicy poznawali kolejne unikatowe organizmy z Kasztelanii Ostrowskiej, a na ich podstawie przygotowali grafiki, które umieszczone zostaną na koszulkach.
  • 13 grudnia w Wagowie odbyły się zajęcia terenowo-graficzne „Unikatowe i symboliczne ssaki”, które prowadziła Izabela Skawińska-Luther, Piotr Fonfara i Barbara Kudławiec. W pierwszej części uczestnicy poznali metody badań przyrody i waloryzacji rzadkich gatunków na przykładzie Uroczyska w Wagowie. Następnie w świetlicy wiejskiej w Wagowie uczestniczyli w otwartych warsztatach graficznych, których celem było przygotowanie materiałów do tablicy informacyjno-edukacyjnej w Wagowie.
W ciągu roku realizowaliśmy nasze działania w oparciu o środki własne oraz uzyskaliśmy dofinansowanie z grantu Fundacji Banku Ochrony Środowiska.