Regionalny Dzień Gwiazdosza – 31.10 – skąd taka data?

Regionalny Dzień Gwiazdosza – 31.10 – skąd taka data?

Był piękny słoneczny poranek ostatniego październikowego dnia 2022 roku. Mogłam sobie pozwolić na spacer po obszarze Kasztelanii Ostrowskiej, ponieważ wszystkie obowiązki związane z przygotowaniem do dnia Wszystkich Świętych miałam już wypełnione …. powędrowałam zatem w Kasztelanię, a efekty tego wędrowania przerosły najśmielsze oczekiwania! Właśnie tego dnia ujrzałam po raz pierwszy owocniki gwiazdosza angielskiego, po raz pierwszy w Kasztelanii Ostrowskiej, a także po raz pierwszy dla mnie!

Wędrując, jak to zwykle w poszukiwaniach grzybów bywa, ze wzrokiem wpatrzonym w podłoże, w tym przypadku w leśną ściółkę, ujrzałam w pewnym momencie wystające spośród ściółki malutkie główki, niczym może jakieś malutkie kurzawki (z wysoka nie było widać prążkowanego perystomu) … Zaintrygowana pochyliłam się nad nimi i wówczas ujrzałam, że to nie tylko główki, ale że posiadają one także ramiona – gwiazdoszowe ramiona!

W chwili znalezienia nie miałam jeszcze pewności, jakiego odkrycia dokonałam, ale w wyniku własnych prób rozpoznania gatunku, a także po konsultacjach z profesjonalną mykolożką, okazało się, że jest to znalezisko naprawdę dużej wagi. Znalezione owocniki należą bowiem do gatunku gwiazdosz angielski Geastrum berkeleyi, który jest prawdziwą rzadkością wśród gwiazdoszy w Polsce.

Gwiazdosz angielski to gatunek jakiś czas temu uznany nawet w Polsce za wymarły, jednak od pewnego czasu stwierdza się na nowo jego stanowiska. Obecnie znanych jest w Polsce kilka stanowisk gwiazdosza angielskiego, a jedno z nich znajduje się w naszym regionie Kasztelanii Ostrowskiej, o czym wiadomo właśnie od jesieni 2022 r. Gdy jakiś czas później w gronie członków Stowarzyszenia „Kasztelania Ostrowska” zastanawialiśmy się, jak w kalendarzu zaakcentować nasze przyrodnicze symbole regionu – zaproponowałam dzień znalezienia gwiazdosza angielskiego – najrzadszego z naszych kasztelańskich gwiazdoszy – jako Regionalny Dzień Gwiazdosza!

Owocniki gwiazdosza angielskiego posiadają prążkowany perystom z wyraźnie zaznaczonym wałeczkiem, a szczególną jego cechą jest szorstko brodawkowata główka. Owocniki mogą pojawiać się w borach i lasach oraz zaroślach kserotermicznych. Nasze kasztelańskie stanowisko cechuje południowa ekspozycja, która zapewnia odpowiednie warunki dla rozwoju grzybni tego gatunku.

Odwiedziny jakiś czas później świeżutko rozwiniętego owocnika dały taki rezultat fotograficzny!

Mapa występowania gwiazdosza w regionie Kasztelanii Ostrowskiej (stan na 31.10.2025 r.).