Lasy, łąki, suche pagórki, ogrody, a także stare cmentarze są miejscem życia wielu gatunków grzybów. Poznanie ich różnorodności było celem pierwszej Regionalnej Wystawy Grzybów, która odbyła się 24 i 25 października w sali sesyjnej Urzędu Miasta i Gminy w Pobiedziskach. Zwiedzający mogli poznać różnorodne gatunki grzybów podzielone na kategorie, w tym grzyby jadalne i niejadalne, osobliwie pachnące, nadrewnowe, grzyby rzadkie i zagrożone oraz grzybowe symbole regionu Kasztelanii Ostrowskiej.
Kuratorką wystawy była Barbara Kudławiec ze wsparciem Jolanty Jerzyńskiej-Kuczuro (nauczycielki biologii z Zespołu Szkół w Pobiedziskach Letnisku), Grażyny Naser, Arlety Berdychowskiej oraz licznych wolontariuszy ze Stowarzyszenia „Kasztelania Ostrowska”. Pomysł przygotowania wystawy w tym roku pojawił się podczas spotkania przy projekcie Edukacja regionalna w szkole na Letnisku. Uczniowie ze wsparciem nauczycieli i przyrodników ze Stowarzyszenia „Kasztelania Ostrowska” przygotowali w piątek 24 października szkolną odsłonę wystawy grzybów, z którą zapoznali się uczniowie wszystkich klas.
Pani Jolanta Jerzyńska-Kuczuro zorganizowała szkolny konkurs plastyczno-fotograficzny pt. „Grzyby w 30 kolorach”.
Do puli owocników zebranych przez uczniów na zajęciach w pobliskim lesie Parku Krajobrazowego Promno (jednej trzeciej całości wystawionych owocników!), swoją cząstkę dołożyli mieszkańcy regionu, w tym pani Magdalena z pięknym okazem siedzunia sosnowego oraz rodzice jednego z uczniów szkoły, Wojtka, z dorodnymi owocnikami mleczaja rydza, maślaków zwyczajnych i muchomorów czerwonych, a także Piotr i Arleta. Sporą część regionalnych i ponadregionalnych okazów grzybów, w tym owocników kilku gatunków gwiazdoszy, zapewniła Barbara Kudławiec. Całość ekspozycji można było zobaczyć na otwartej wystawie w centrum Pobiedzisk.
Odwiedzający mieli możliwość poznać 115 gatunków grzybów. Owocniki były opatrzone tabliczkami z nazwą polską i łacińską oraz kolorowym oznaczeniem wskazującym na możliwość spożycia (tabliczki koloru zielonego) lub zaliczenia do gatunków niejadalnych (kolor żółty) lub trujących dla ludzi (kolor czerwony). Wśród gatunków jadalnych, kolorem niebieskim były oznaczone grzyby, które można zbierać na własny użytek, ale nie podlegają one dopuszczeniu przez grzyboznawców do obrotu handlowego (tabliczki w kolorze niebieskim).
Przybywających gości po wystawie oprowadzała jej kuratorka, Barbara Kudławiec. Poruszane tematy dotyczyły prawidłowych metod zbioru grzybów, gatunków trudnych w oznaczaniu oraz kuluarów badań przyrodniczych, dotyczących grzybów. Nie zabrakło refleksji nad biologią grzybów, przyczynami rzadkości niektórych gatunków oraz przyczyn ich wymierania.
Oto spojrzenie fotograficzne na poszczególne działy wystawy, w tym klasyczne w kształcie grzyby kapeluszowe (mykoryzowe, saprotrofy, pasożyty):
dział grzybów nadrewnowych:
oraz grzyby o owocnikach ogromnych i malutkich:
Dużym zainteresowaniem cieszyło się stoisko z grzybami, które są wyjątkowymi symbolami naszego regionu. Uczestnicy mogli zobaczyć żywe okazy owocników gwiazdoszy, które zwracają uwagę swoim osobliwym wyglądem oraz poznać pasjonujące historie ich odkrycia na terenach wokół Pobiedzisk. Od 2017 roku różnorodność grzybów jest profesjonalnie dokumentowana w Bazie Danych o Regionie. Jednymi z najrzadszych gatunków gwiazdoszy opisanymi z naszych okolic są: gwiazdosz wyniosły oraz angielski. Oba są rzadkością w skali całej Polski, posiadając odpowiednio zaledwie kilkanaście lub kilka znanych stanowisk.
Przy okazji Regionalnej Wystawy Grzybów w Pobiedziskach pierwszy raz wręczone zostały Certyfikaty Przyjaciela Gwiazdosza. To podziękowanie dla osób oddolnie angażujących się w badanie grzybów naszego regionu, dostarczanie informacji o ich stanowiskach oraz włączających się w inicjatywy na rzecz popularyzowania wiedzy o grzybach. Pierwsze cztery takie regionalne certyfikaty otrzymali: Piotr Fonfara, rodziny Bujakiewiczów z Kołaty i Gajdzińskich z Jerzykowa oraz Barbara Kudławiec.
Wydarzenie stało się możliwe dzięki współdziałaniu w ramach regionalnego partnerstwa, w którym uczestniczą: Zespół Szkół w Pobiedziskach Letnisku, Stowarzyszenie Kasztelania Ostrowska oraz Urząd Miasta i Gminy w Pobiedziskach. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym Burmistrza Pobiedzisk, a także patronatem Polskiego Towarzystwa Mykologicznego i Lasów Państwowych. Inicjatywa została sfinansowana ze środków własnych Stowarzyszenia „Kasztelania Ostrowska” i prywatnych.
Pierwsza edycja wystawy grzybów w Pobiedziskach poruszyła wiele osób, które aktywnie zaangażowały się zarówno w wystawę szkolną, jak również Regionalną Wystawę Grzybów, dostarczając owocniki oraz ofiarowując swoją pomoc wolontaryjną – wszyscy zasługują na duże podziękowania. Możemy ogłosić, że po sukcesie pierwszej edycji jest już plan realizacji kolejnej wystawy w przyszłym roku w poszerzonej formule z zaangażowaniem kolejnych podmiotów i miłośników grzybów.
Tekst:
Łucja Kapcińska
Barbara Kudławiec
Fotografie:
Maciej Jędrzejczak (1)
Barbara Kudławiec (2-10, 12)
Teresa Kozłowska (11)
